काठ्माण्डौँ ।
संघीय सरकारका उद्योग वाणिज्य तथा आपुर्ति मन्त्री दामोदर भण्डारीसंग कोरियन राजदुत पार्क चोङ सुकले भेटवार्ता गरेका छन् । मन्त्री भण्डारीलाई बधाई ज्ञापन गर्दै राजदुत सुकले उनको कार्यकालमा दुई देशको सम्बन्ध थप प्रगाढ हुने विश्वास व्यक्त गरे ।
भेटका क्रममा उनले कोरियन लगानिकर्ताहरू नेपालमा लगानी गर्न इच्छुक रहेकाले लगानीमैत्री वतावरण बनाउन आग्रह गरे । कोइका मार्फत कोरिया सरकारले नेपाललाई सहयोग गरि रहेको बताउदैँ राजदुत सुकले धेरै लगानीकर्ताहरू लगानीका लागि तयार रहेको बताए । मन्त्री भण्डारीले नेपाल सरकार लागनीमैत्री वातावरण बनाउन लागि परेको बताए । नेपालमा लगानीमैत्री वातावरण बनाई लगानीकर्तालाई आकर्षण गर्न नितिगत सुधारका कार्यहरू गरिरहेको उनको भनाई छ ।
इपिएस अन्तर्गत १५ हजार नेपाली कोरियामा रोजगारी गरिरहेको बताउदैँ राजदुत सुकले नेपालीको परिश्रमबाट कोरियन सरकार प्रभावित रहेको बताए । नेपाल कोरियनको लागि एक आकर्षक पर्यटन गन्तव्य बनेको उनको भनाई छ । कोरियनहरूले उर्जा क्षेत्रमा समेत लगानी गरेको उनको भनाई छ ।
उनले भिसा प्राप्तिमा पनि सहजीकरणको अपेक्षा रहेको बताए । राजदुत सुकले भने,‘लगानीकर्ता र तिनको लगानीको संरक्षण हाम्रो मुख्य चासो हो यसमा यहाँको सहयोग रहने आशा छ । सन् २०३० मा हुने विश्व प्रदर्शनी वुसानमा गर्ने कोरियाले इच्छा गरेको छ । नेपालको तर्फबाट उक्त प्रदर्शनिका लागि नेपाल कोरियाको पक्षमा रहने विश्वास छ ।’
सुदुरपश्चिम क्षेत्रमा कोइका मार्फत गर्न सकिने कामका बिषयमा छलफल गर्ने राजदुत सुकको भनाई छ ।
भेटका क्रममा मन्त्री भण्डारीले सन् १९७४ मा कुटनीतिक सम्बन्ध स्थापना भएपछि नेपाल र कोरियावीचको सम्बन्ध निकट र सौहार्दपूर्ण रहँदै आएको बताए । उनले दुईदेशको सम्बन्ध मैत्रीपूर्ण, पारस्परिक सहयोग र शुभेच्छामा आधारित रहेको बताए । कोरिया सरकारले समय समयमा गरेको सहयोगप्रति नेपाल सरकारको तर्फबाट धन्यवाद व्यक्त गर्दै मन्त्री भण्डारीले लगानीमैत्री वातावरण बनाई लगानीकर्तालाई आकर्षण गर्न नितिगत सुधारका कार्यहरू गरिरहेको बताए ।
उनले भने, ‘नेपाल र कोरियाले द्विपक्षीय सम्झौता र संयन्त्र मार्फत विभिन्न क्षेत्रमा सहयोगको आदानप्रदान गरिरहेका छन् । दुवै देशले सन् २००५ मा सांस्कृतिक क्षेत्रमा र सन् २००७ मा श्रम क्षेत्रमा सम्झौता गरेका छन् । ईपिएस अन्तर्गत धेरै नेपालीहरूले कोरियामा रोजगारी गरिरहेका छन् र कोरियन सरकारको विकास प्रकृयामा समेत योगदान गरिरहेका छन् । कोरिया सरकारले कोइका मार्फत शिक्षा, स्वास्थ्य, ग्रामिण विकास र सूचना प्रविधिका क्षेत्रमा नेपाललाई सहयोग गरिरहेको छ । सन् २०१५ को भूकम्प र कोभिड–१९ को महामारीको समयमा पनि कोरिया सरकारले नेपाललाई सहयोग गरेको थियो । यस प्रकारका पारस्परिक सहयोग र साझेदारीले दुवै देशका नागरिकवीचको सम्वन्ध थप प्रगाढ हुने विश्वास गर्दछु ।’
मन्त्री भण्डारीले सुदुरपश्चिम प्रदेश मानव विकासका दृष्टिले अरू प्रदेश भन्दा पछि रहेको बताए । यस्तो अवस्थालाई ध्यान दिँदै कोरियन सरकारको सहयोगलाई सुदुरपश्चिम प्रदेशमा पोलिटेक्निक स्कूलको स्थापना तथा अस्पताल र विद्यालय भवन निर्माणमा परिचालन गर्नु हुन म आग्रह गरे ।
उनले भने,‘नेपाल र कोरिया वीचको द्विपक्षीय व्यापार पनि बढी रहेको छ । मलाइ जानकारीमा भए अनुसार आर्थिक बर्ष २०२१–२२ मा करिव ७३.६ मिलियन अमेरिकी डलर बराबरको द्विपक्षीय व्यापार भएको छ । त्यसै गरी दक्षीण कोरिया नेपालका मुख्य पाँचवटा लगानी गर्ने मूलुक मध्येको एक हो । नेपालमा लगानी गर्ने मुख्य पाँचवटा मुलुक मध्ये कोरिया पनि एक हो। नेपालमा खास गरी सेवा क्षेत्रमा कोरियन लगानी आएको छ र उर्जाको क्षेत्रमा समेत कोरियन लगानीकर्ताको इच्छा र चासो रहेको बुझिएको छ । निर्यातजन्य वस्तुको सम्भावना हुँदाहुँदै पनि नेपाली वस्तु कोरियामा निर्यात हुन सकेका छैनन् । नेपाली वस्तुहरू कोरियाको बजार प्रवेश गर्ने प्रकृयामा कोरियन सरकारको सहयोगले नेपाली वस्तु निर्यातमा टेवा पुग्न सक्छ । सन् २०२६ मा नेपाल विकासशील देशमा स्तरोन्नति हुँदैछ । दुई देशले व्यापार र लगानीका क्षेत्रमा थप सहकार्य गर्न आवश्यक छ । मेरो विचारमा दुई देशवीच व्यापार र लगानी सम्झौता गरी उक्त सम्झौता अन्तर्गत थप सहकार्य गर्न यो उपयुक्त समय हो । तसर्थ यस विषयमा समेत प्राविधिक तहमा काम अगाडि वढाउन अनुरोध गर्दछु ।’
मन्त्री भण्डारीले नेपाल कोरियन लगानिकर्तालाई स्वागत गर्न तयार रहेको बताए । पारस्परिक लाभका क्षेत्रहरु जलविद्यूत, व्यावसायिक कृषि, खानि, पर्यटन लगायतका क्षेत्रमा कोरियन लगानीकर्तालाई लगानी गर्न उनको अनुरोध छ । नेपालको वातावरण, सस्तो श्रम, यहाँको लगानी र लगानीकर्ता संरक्षणको निति लगानीकर्ताको लागि आकर्षण भएको बताए ।
भण्डारीले भने,‘नेपालमा जलविद्यूत विकासको प्रचूर सम्भावना रहेको छ । उर्जा क्षेत्रमा कोरियन लगानीबाट दुवै देशले फाइदा लिन सक्छन् । त्यसैगरी दुवै देशमा आकर्षक पर्यटकीय स्थल रहेका छन् । दुवैदेशका नागरिकहरूले बुद्ध दर्शनको अबलम्बन गर्ने हुनाले धार्मिक पर्यटनमा पनि दुवैदेशले सहकार्य छ । लगानीकर्तालाई सहजिकरण गर्न उद्योग विभाग अन्तर्गत एकल विन्दु सेवा केन्द्रको स्थापना गरिएको छ । राष्ट्रिय प्राथमिकताका क्षेत्र जस्तै जलविद्यूत, पर्यटन, पूर्वाधार जस्ता क्षेत्रमा कोरियन लगानीकर्तालाई स्वागत गर्ने नेपाल तत्पर छ । यस कार्यमा महामहिमको सकारात्मक योगदानको अपेक्षा गरेको छु ।’
